Tư vấn về cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước?

Doanh nghiệp nhà nước là doanh nghiệp mà nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ và được tổ chức hoạt động dưới mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn. Khi tiến hành hoạt động kinh doanh thì doanh nghiệp nhà nước muốn tiến hành hoạt động cổ phần hóa, thực chất là chuyển đổi từ doanh nghiệp nhà nước sang công ty cổ phần. Vậy thủ tục cổ phần hóa doanh nghiệp được thực hiện như thế nào?

1. Điều kiện cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước

Cổ phần hóa là một cách gọi khác của việc chuyển đổi doanh nghiệp nhà nước thành loại hình công ty cổ phần tại Việt Nam.
Theo quy định tại Nghị định số 126/2017/NĐ-CP thì việc cổ phần hóa, chuyển đổi doanh nghiệp nhà nước thành công ty cổ phần khi đáp ứng được các yêu cầu điều kiện sau:
- Công ty không thuộc diện mà Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ công ty theo danh mục do Thủ tướng Chính phủ quyết định.
- Công ty còn vốn của nhà nước sau khi đã tiến hành xử lý các tình hình tài chính và tiến hành đánh giá lại giá trị tài sản của doanh nghiệp.
Doanh nghiệp sau khi đã được tiến hành xử lý hoạt động tài chính và định giá tài sản cao hơn giá trị thực tế thì các khoản phải trả được quy định như sau:
- Doanh nghiệp mà Nhà nước nắm giữ trên 50% số cổ phần khi tiến hành cổ phần hóa thì cơ quan đại diện sở hữu phần vốn doanh nghiệp sẽ tiến hành phối hợp với công ty mua bán nợ tại Việt Nam để xây dựng các phương án mua bán nợ để tiến hành tái cơ cấu doanh nghiệp.
- Các doanh nghiệp còn lại khi tiến hành cổ phần hóa thì cơ quan đại diện chủ sở hữu phần vốn góp của nhà nước sẽ được chuyển sang thực hiện việc chuyển đổi thành các hình thức khác.
Nhà nước không tiến hành cấp thêm vốn để tiến hành cổ phần hóa doanh nghiệp, kể cả doanh nghiệp nắm giữ trên 50% số cổ phần.

2. Hình thức tiến hành cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước

Khi tiến hành chuyển đổi doanh nghiệp nhà nước sang loại hình công ty cổ phần thì hình thức cổ phần hóa bao gồm:
- Tiến hành phát hành thêm cổ phiếu và giữ nguyên vốn nhà nước hiện có tại doanh nghiệp để tăng vốn điều lệ công ty.
- Bán một phần vốn nhà nước hoặc vừa bán một phần, vừa phát hành thêm cổ phiếu trong công ty.
- Bán toàn bộ phần vốn nhà nước hoặc vừa bán toàn bộ, vừa phát hành thêm cổ phiếu của công ty.
Cần lưu ý là một số cá nhân, tổ chức không được tiến hành mua cổ phần phát hành trong lần đầu tiên của doanh nghiệp cổ phần hóa bao gồm:
- Thành viên của Ban Chỉ đạo, của tổ giúp việc trong hoạt động cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.
- Tổ chức tài chính trung gian, các cá nhân thuộc các tổ chức này cũng như cơ quan kiểm toán đã xác định giá trị của doanh nghiệp.
- Các công ty con, công ty liên kết dưới mô hình tập đoàn, tổng công ty.
- Tổ chức đã thực hiện việc bán đấu giá cổ phần doanh nghiệp chuyển đổi.
- Những người có liên quan của tổ chức, cá nhân nêu trên theo quy định như công ty mẹ, công ty con, người/nhóm người có khả năng chi phối, người quản lý doanh nghiệp, người thân thích, cá nhân được ủy quyền…

3. Hậu quả của việc cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước

Khi tiến hành cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước thì công ty cổ phần được chuyển đổi được kế thừa các quyền, nghĩa vụ của doanh nghiệp nhà nước theo nguyên tắc sau:
- Công ty cổ phần phải sắp xếp và tiến hành sử dụng tối đa số lao động hiện có, giải quyết các chế độ cho những người lao động nghỉ việc.
- Công ty cổ phần phối hợp với các cơ quan liên quan để kiểm tra, xử lý những vấn đề liên quan đến tài chính của công ty chuyển đổi.
-  Công ty cổ phần được sử dụng toàn bộ tài sản, nguồn vốn để tiến hành hoạt động sản xuất, kinh doanh và kế thừa toàn bộ quyền, lợi ích và chịu trách nhiệm về các khoản nợ công ty.
- Trường hợp tài sản thiếu hoặc thừa so với giá trị của doanh nghiệp cổ phần hóa thì sẽ được xử lý theo quy định pháp luật.
Để có thể thực hiện hoạt động cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước thì cần phải đáp ứng được điều kiện chặt chẽ và tiến hành theo trình tự luật định.